MSRTC Free Travel Scheme 2025 : महाराष्ट्र शासनाने राज्यातील ज्येष्ठ नागरिकांच्या सोयीसाठी एक महत्त्वपूर्ण आणि दिलासादायक निर्णय घेतला आहे. स्वातंत्र्याच्या अमृत महोत्सवाचे औचित्य साधून, राज्य सरकारने ७५ वर्षे पूर्ण केलेल्या ज्येष्ठ नागरिकांसाठी एसटी बस मधून मोफत प्रवासाची सुविधा उपलब्ध करून दिली आहे.
मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या हस्ते २५ ऑगस्ट २०२२ रोजी या योजनेची घोषणा करण्यात आली. या योजनेमुळे राज्यातील लाखो वृद्धांना मोठा आर्थिक दिलासा मिळाला आहे.
योजनेची थोडक्यात माहिती :
| तपशील | माहिती |
| योजनेचे नाव | अमृत ज्येष्ठ नागरिक योजना (MSRTC Free Travel Scheme) |
| लाभार्थी | महाराष्ट्रातील ६५ वर्षांवरील ज्येष्ठ नागरिक |
| योजनेचे स्वरूप | ७५ वर्षांवरील नागरिकांना १००% मोफत प्रवास |
| विभाग | महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ (MSRTC) |
| अर्ज प्रक्रिया | अर्ज करण्याची गरज नाही (थेट लाभ) |
योजनेची प्रमुख वैशिष्ट्ये आणि सवलती:
महाराष्ट्र शासनाच्या या निर्णयामुळे ज्येष्ठ नागरिकांना प्रवासादरम्यान खालीलप्रमाणे सवलती मिळतात:
१. ७५ वर्षांवरील नागरिकांसाठी (अमृत ज्येष्ठ नागरिक):
- ज्या नागरिकांचे वय ७५ वर्षे किंवा त्यापेक्षा जास्त आहे, त्यांना महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाच्या (एसटी) सर्व प्रकारच्या बसेसमधून १००% मोफत प्रवास करता येईल. यासाठी त्यांना तिकीट काढण्याची आवश्यकता नाही.
२. ६५ ते ७५ वयोगटातील नागरिकांसाठी:
- ज्या ज्येष्ठ नागरिकांचे वय ६५ ते ७५ वर्षांच्या दरम्यान आहे, त्यांना एसटीच्या तिकीट दरात ५०% सवलत दिली जाते. म्हणजेच त्यांना अर्ध्या तिकिटावर प्रवास करता येतो.
MSRTC Free Travel Scheme पात्रता आणि अटी:
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी प्रवाशांनी खालील अटींची पूर्तता करणे आवश्यक आहे:
- लाभार्थी हा महाराष्ट्राचा रहिवासी असावा.
- मोफत प्रवासाची सवलत केवळ राज्याच्या हद्दीतच लागू असेल. (जर बस राज्याबाहेर जात असेल, तर राज्याच्या सीमेपर्यंतचे तिकीट मोफत असेल, पुढील प्रवासाचे पैसे द्यावे लागतील).
- ही योजना MSRTC च्या शहर बस सेवेसाठी (City Bus) लागू नाही.
MSRTC Free Travel Scheme आवश्यक कागदपत्रे:
ज्येष्ठ नागरिकांना या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी कोणत्याही कचेरीत जाऊन कागदपत्रे जमा करण्याची गरज नाही. प्रवासादरम्यान खालीलपैकी कोणतेही एक ओळखपत्र जवळ बाळगणे अनिवार्य आहे:
- आधार कार्ड
- पॅन कार्ड
- निवडणूक ओळखपत्र (Voter ID)
- वाहन परवाना (Driving License)
- किंवा राज्य/केंद्र सरकारने जारी केलेले कोणतेही ओळखपत्र ज्यावर लाभार्थ्याची जन्मदिनांक (Date of Birth) स्पष्ट नमूद असेल.
सरकारच्या इतर काही योजना :
- महिलांसाठी महाराष्ट्र शासनाच्या विविध योजना 2025 – सविस्तर मार्गदर्शक! Government schemes for women 2025
- बांधकाम कामगारांना आनंदाची बातमी ! नवीन नोंदणी अशी काढा ऑनलाईन पावती/नूतनीकरण, पेमेंट करायची गरज नाही – Bandhkam kamgar yojana online registration
- विधवा महिलांसाठी योजना महाराष्ट्र: संपूर्ण माहिती आणि अर्ज प्रक्रिया – vidhwa mahila yojana maharashtra 2025
MSRTC Free Travel Scheme अर्ज कसा करावा?
- सर्वात महत्वाची बाब म्हणजे, या योजनेसाठी कोणताही वेगळा अर्ज (Online किंवा Offline) करण्याची गरज नाही.
- ७५ वर्षे पूर्ण केलेल्या ज्येष्ठ नागरिकांनी प्रवासाच्या वेळी बस कंडक्टरला आपले वयाचा पुरावा असलेले ओळखपत्र दाखवायचे आहे. ओळखपत्राची पडताळणी केल्यानंतर कंडक्टर त्यांना मोफत प्रवासाचे तिकीट (शून्य मूल्याचे तिकीट) देतील.
निष्कर्ष:
वाढते वय आणि महागाईच्या काळात वैद्यकीय कारणास्तव किंवा नातेवाईकांना भेटण्यासाठी प्रवास करणाऱ्या ज्येष्ठ नागरिकांसाठी ही योजना अत्यंत फायदेशीर ठरली आहे. ‘लाल परी’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या एसटीने घेतलेला हा निर्णय खऱ्या अर्थाने ज्येष्ठांचा आधार बनला आहे. MSRTC Free Travel Scheme.
या योजनेअंतर्गत १००% मोफत प्रवास कोणाला मिळतो?
महाराष्ट्र राज्यातील ज्या ज्येष्ठ नागरिकांचे वय ७५ वर्षे पूर्ण झाले आहे, त्यांना या योजनेअंतर्गत १००% मोफत प्रवासाची सुविधा मिळते.
६५ ते ७५ वयोगटातील नागरिकांना किती सवलत मिळते?
ज्यांचे वय ६५ ते ७५ वर्षांच्या दरम्यान आहे, अशा ज्येष्ठ नागरिकांना एसटीच्या तिकीट दरात ५०% (अर्धे तिकीट) सवलत दिली जाते.
मोफत प्रवासाचा लाभ घेण्यासाठी अर्ज कुठे करावा लागतो?
या योजनेसाठी कोणताही वेगळा अर्ज (Online किंवा Offline) करण्याची आवश्यकता नाही. थेट बसमध्ये वाहकाला (Conductor) वयाचा पुरावा दाखवून तुम्ही सवलत मिळवू शकता.
प्रवासासाठी कोणती कागदपत्रे सोबत ठेवावी लागतात?
आधार कार्ड, पॅन कार्ड, निवडणूक ओळखपत्र, ड्रायव्हिंग लायसन्स किंवा सरकारमान्य असे कोणतेही ओळखपत्र ज्यावर तुमची जन्मतारीख स्पष्ट नमूद असेल.
ही सवलत महाराष्ट्राबाहेर प्रवासासाठी लागू आहे का?
नाही. ही सवलत केवळ महाराष्ट्र राज्याच्या हद्दीपुरती मर्यादित आहे. जर बस राज्याबाहेर जात असेल, तर राज्याच्या सीमेपर्यंत प्रवास मोफत असेल आणि पुढच्या प्रवासासाठी तिकीट काढावे लागेल.
एसटीच्या सिटी बस (City Bus) सेवेमध्ये ही सवलत लागू आहे का?
नाही, MSRTC च्या अंतर्गत धावणाऱ्या सिटी बसेसमध्ये ही मोफत प्रवासाची योजना लागू नाही.
७५ वर्षांवरील नागरिकांना तिकीट काढावे लागते का?
त्यांना पैशांचे तिकीट काढावे लागत नाही, परंतु वाहकाला ओळखपत्र दाखवल्यानंतर वाहक त्यांना ‘शून्य मूल्याचे’ (Zero Value) तिकीट देतात, जे प्रवासादरम्यान जवळ बाळगणे आवश्यक आहे.