Tractor anudan yojana 2026 : महाराष्ट्र शासनाच्या कृषी विभागामार्फत शेतीकामात आधुनिकता आणण्यासाठी आणि शेतकऱ्यांचे कष्ट कमी करण्यासाठी ‘कृषी यांत्रिकीकरण उपअभियान’ राबवले जाते. या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना नवीन ट्रॅक्टर किंवा शेतीशी संबंधित अवजारे खरेदी करण्यासाठी ५०% पर्यंत अनुदान दिले जाते. २०२६ या वर्षासाठी या योजनेचे स्वरूप आणि अर्ज प्रक्रिया खालीलप्रमाणे आहे.
Tractor anudan yojana 2026 योजनेचे मुख्य उद्दिष्ट
शेतीमध्ये प्रति हेक्टर ऊर्जेचा वापर २ किलोवॅटपर्यंत वाढवणे आणि अल्प व अत्यल्प भूधारक शेतकऱ्यांना महागडी यंत्रसामग्री खरेदी करणे सुलभ व्हावे, हा या योजनेचा मुख्य हेतू आहे.
Tractor anudan yojana 2026 या योजनेतून मिळणारे लाभ (अनुदानित घटक)
MahaDBT पोर्टलच्या माध्यमातून शेतकरी केवळ ट्रॅक्टरच नव्हे, तर खालील घटकांसाठीही अनुदान मिळवू शकतात:
- मुख्य यंत्र: नवीन ट्रॅक्टर आणि पॉवर टिलर.
- चलित अवजारे: ट्रॅक्टर किंवा पॉवर टिलरने चालणारी सर्व अवजारे (उदा. नांगर, रोटाव्हेटर).
- श्रम बचतीची साधने: बैलचलित व मनुष्यचलित यंत्रे/अवजारे.
- प्रक्रिया यंत्रसामग्री: पीक काढणीपश्चात प्रक्रिया संच.
- फलोत्पादन यंत्रे: फळबागांसाठी लागणारी विशेष यंत्रसामग्री.
- कस्टम हायरिंग सेंटर: भाडे तत्त्वावर अवजारे उपलब्ध करून देण्यासाठी कृषी अवजारे बँकेची स्थापना.
Tractor anudan yojana 2026 पात्रता निकष (Eligibility)
- अर्जदार शेतकरी महाराष्ट्र राज्याचा रहिवासी असावा.
- शेतकऱ्याच्या नावावर ७/१२ उतारा आणि ८-अ असणे अनिवार्य आहे.
- एकाच वेळी लाभ: शेतकरी एका वेळी फक्त एकच मोठ्या यंत्रासाठी (उदा. ट्रॅक्टर) अनुदान घेऊ शकतो.
- दहा वर्षांची अट: जर एखाद्या शेतकऱ्याने एकदा ट्रॅक्टरसाठी अनुदान घेतले असेल, तर पुढील १० वर्षे तो पुन्हा ट्रॅक्टरसाठी अर्ज करू शकणार नाही (मात्र इतर अवजारांसाठी अर्ज करता येईल).
- एससी/एसटी प्रवर्ग: अनुसूचित जाती आणि जमातीमधील शेतकऱ्यांकडे वैध जातीचा दाखला असणे आवश्यक आहे.
- जर कुटुंबात आधीच ट्रॅक्टर असेल, तर त्या ट्रॅक्टरचा पुरावा जोडून शेतकरी ट्रॅक्टरचलित अवजारांसाठी अनुदान मिळवू शकतो.
Tractor anudan yojana 2026 आवश्यक कागदपत्रे (Documents List)
अर्ज प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी खालील कागदपत्रे स्कॅन करून तयार ठेवा:
- ओळख पुरावा: आधार कार्ड (बँक खात्याशी लिंक असलेले).
- जमिनीचा पुरावा: ७/१२ उतारा आणि ८-अ दाखला.
- जातीचा दाखला: (केवळ अनुसूचित जाती/जमाती प्रवर्गातील शेतकऱ्यांसाठी).
- कोटेशन: ज्या विक्रेत्याकडून अवजार खरेदी करायचे आहे, त्याचे अधिकृत कोटेशन.
- चाचणी अहवाल: केंद्र शासनाच्या मान्यताप्राप्त संस्थेचा यंत्राचा तपासणी अहवाल.
- स्वयंघोषणापत्र: अर्जासोबत जोडलेले विहित नमुन्यातील घोषणापत्र.
- बँक पासबुक: पहिल्या पानाची छायाप्रत.
सरकारच्या इतर योजना :
- Aantarjatia Vivah Yojana 2026: महाराष्ट्र आंतरजातीय विवाह प्रोत्साहन योजना : आता मिळणार ३ लाख रुपये! जाणून घ्या संपूर्ण माहिती
- Kukut palan yojana maharashtra 2026 : महाराष्ट्र कुक्कुट पालन योजना 2026: व्यवसाय मार्गदर्शन, कर्ज आणि अनुदान माहिती
- Maharashtra Sheli Palan Yojana 2026 : महाराष्ट्र शेळी पालन योजना पात्रता, अर्ज प्रक्रिया आणि संपूर्ण माहिती
Tractor anudan yojana 2026 ऑनलाईन अर्ज करण्याची प्रक्रिया (Step-by-Step)
महाराष्ट्र शासनाच्या MahaDBT Farmer Portal वरून अर्ज करण्यासाठी खालील पायऱ्या फॉलो करा:
- पोर्टलला भेट द्या: सर्वप्रथम MahaDBT या अधिकृत संकेतस्थळावर जा.
- नोंदणी (Registration): जर तुम्ही नवीन वापरकर्ता असाल, तर ‘नवीन अर्जदार नोंदणी’ वर क्लिक करून युजर आयडी आणि पासवर्ड तयार करा.
- लॉगिन: तुमचा युजर आयडी आणि पासवर्ड टाकून पोर्टलमध्ये लॉगिन करा.
- माहिती भरा: ‘प्रोफाईल’ विभागात वैयक्तिक माहिती, जमिनीचा तपशील आणि बँक तपशील अचूक भरा.
- योजना निवडा: ‘अर्ज करा’ या टॅबवर क्लिक करा आणि “कृषी यांत्रिकीकरण” हा घटक निवडा.
- अवजाराची निवड: तुम्हाला ज्या यंत्रासाठी (उदा. ट्रॅक्टर) अर्ज करायचा आहे, ते निवडा आणि अर्ज सबमिट करा.
- शुल्क भरा: अर्जाचे नाममात्र शुल्क ऑनलाईन पद्धतीने जमा करा.
महत्वाची टीप: लॉटरी पद्धतीने (Lucky Draw) निवड झाल्यानंतरच शेतकऱ्यांना कागदपत्रे अपलोड करावी लागतात आणि त्यानंतरच पूर्वसंमती पत्र मिळते. पूर्वसंमती मिळाल्याशिवाय यंत्राची खरेदी करू नये.
१. ट्रॅक्टर अनुदान योजनेसाठी किती टक्के अनुदान मिळते?
या योजनेअंतर्गत अल्प व अत्यल्प भूधारक शेतकरी (२ हेक्टरपर्यंत जमीन असलेले) आणि अनुसूचित जाती/जमाती मधील शेतकऱ्यांना साधारणपणे ५०% अनुदान मिळते. इतर प्रवर्गातील शेतकऱ्यांसाठी हे प्रमाण ४०% किंवा कमाल मर्यादेनुसार असते.
२. योजनेसाठी अर्ज केल्यानंतर निवड कशी होते?
अर्जदारांची निवड पूर्णपणे लॉटरी (Online Lottery System) पद्धतीने केली जाते. महाडीबीटी पोर्टलवर संगणकीय प्रणालीद्वारे ही सोडत काढली जाते, ज्यामध्ये पारदर्शकता असते.
३. मला पूर्वसंमती मिळण्यापूर्वी ट्रॅक्टर खरेदी करता येईल का?
नाही. कृषी विभागाकडून ऑनलाईन ‘पूर्वसंमती पत्र’ (Pre-sanction Letter) मिळाल्याशिवाय कोणत्याही यंत्राची खरेदी करू नये. पूर्वसंमती मिळण्यापूर्वी खरेदी केल्यास अनुदान मिळत नाही.
४. भाड्याने ट्रॅक्टर घेण्यासाठी हे अनुदान आहे का?
नाही, हे अनुदान नवीन ट्रॅक्टर खरेदी करण्यासाठी आहे. मात्र, जर तुम्हाला ‘कृषी अवजारे बँक’ (Custom Hiring Center) स्थापन करायची असेल, तर त्यासाठी शासनाकडून मोठे अनुदान दिले जाते.
५. एकाच कुटुंबातील दोन व्यक्ती अर्ज करू शकतात का?
नियमानुसार, एकाच ७/१२ उताऱ्यावर एकाच व्यक्तीला एकदाच लाभ घेता येतो. कुटुंबातील दुसऱ्या व्यक्तीच्या नावावर वेगळी जमीन (वेगळा ७/१२) असेल, तर ते स्वतंत्रपणे अर्ज करू शकतात.
६. ट्रॅक्टर किती एचपी (HP) चा असावा लागतो?
तुम्ही तुमच्या गरजेनुसार कोणत्याही अश्वशक्तीचा (HP) ट्रॅक्टर निवडू शकता. मात्र, शासनाने ठरवून दिलेल्या कमाल मर्यादेनुसारच (उदा. ८ ते २० एचपी, २० ते ४० एचपी, किंवा ४० पेक्षा जास्त) अनुदान दिले जाते.
७. निवड झाल्याची माहिती कशी मिळते?
तुमची लॉटरीमध्ये निवड झाल्यास, तुमच्या नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांकावर SMS पाठवला जातो. तसेच तुम्ही महाडीबीटी पोर्टलवर लॉगिन करून ‘Status’ देखील तपासू शकता.
केशव रामराव तरंगे